سینماروزان: صمد کاویانی مدرس دانشگاه در گفتگویی عنوان کرد که تلاش برای ایجاد هویت مد ایرانی-اسلامی از نقاط قوت آموزش مد و لباس در ایران به شمار می‌رود.
لباس اقوام محیا گره گشا و صمد کاویانی مهر اصالت ملی هشتمین دوره داوری مهر اصالت ملی صنایع‌دستی دریافت کرد و یکی از ۱۴ اثر منتخب دریافت مهر اصالت ملی از شهرستان شاهرود نام گرفت. صمد کاویانی، با تحصیلات آکادمیک در رشته‌های مهندسی حرفه‌ای معماری و گرافیک، یکی از چهره‌های خلاق و چندبعدی در عرصه‌ی مد و لباس به شمار می‌رود. او با تألیفات متعدد در این حوزه، نقش مؤثری در پیوند میان هنر، طراحی و هویت ایرانی ایفا کرده است. کاویانی تاکنون دو بار در جشنواره بین‌المللی مد و لباس فجر مورد تقدیرقرار گرفته و آثارش بازتابی از نگاهی نوآورانه و ذوقی هنرمندانه به زیبایی‌شناسی معاصر است از اینرو به این بهانه گفتگویی با صمد کاویانی مدرس دانشگاه، سرپرست گروه هنری بزرگ مد و لباس طراحان آینده ساز و مدیر مؤسسه چندمنظوره فرهنگی و هنری «خط و خاک» انجام دادیم که به سمع و نظر مخاطبان خواهد رسید.
صمد کاویانی در سخنان ابتدایی راجع به تاریخچه پوشاک در دوره باستان و پیش از اسلام در ایران عنوان کرد: در هخامنشیان که دوره باستان و قبل از اسلام نام دارد، پوشاک نشان‌دهنده جایگاه اجتماعی افراد بود. مردان معمولاً پیراهن‌های بلند چسبان با شلوارهای گشاد و نیم‌بوت می‌پوشیدند. زنان نیز لباس‌های چین‌دار و پر زرق و برق با جواهرات فراوان به تن می‌کردند. پارچه‌هایی مانند پشم، کتان و ابریشم رایج بود.
او افزود: سپس وارد دوران اشکانیان و ساسانیان می‌شويم که در این دوره‌ها، تأثیرات فرهنگی مناطق مختلف بیشتر شد. پوشاک مردانه شامل شلوارهای بلند، پیراهن‌های گشاد و شنل‌های بلند بود. زنان نیز لباس‌های بلند و دامن‌های پرچین به همراه سربند و جواهرات می‌پوشیدند. استفاده از رنگ‌های شاد و طرح‌های متنوع رایج بود. مد و لباس در ادوار مختلف حائز اهمیت بود.
این مدرس دانشگاه چالش‌های حوزه آموزش در عرصه مد و پوشاک را بدین صورت نام برد و شرح داد: چالش‌های آموزش مد و لباس در ایران و نقاط قوت آموزش مد و لباس در ایران را می‌توان به شرح زیر بررسی کرد:
چالش‌های آموزش مد و لباس در ایران:
* نبود استاندارد و چارچوب مشخص در آموزش.
* کمبود اساتید حرفه‌ای و باتجربه.
* عدم هماهنگی آموزش با نیازهای بازار کار.
* نگرش سنتی و مقاومت در برابر ایده‌های جدید.
* محدودیت‌های فرهنگی و اجتماعی.
* هزینه بالای برخی دوره‌ها.
* ارتباط ضعیف با صنعت تولید.
نقاط قوت آموزش مد و لباس در ایران:
* علاقه و استعداد زیاد جوانان.
* افزایش تقاضا برای پوشاک به‌روز و باکیفیت.
* وجود طراحان خلاق و بااستعداد.
* تلاش برای ایجاد هویت مد ایرانی-اسلامی.
* افزایش تعداد آموزشگاه‌ها و دوره‌ها.
* بهره‌گیری از پلتفرم‌های دیجیتال.
به طور کلی، با وجود چالش‌ها، پتانسیل خوبی برای پیشرفت در این حوزه وجود دارد که نیازمند برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری است.
این طراح لباس دستاوردهای کشور در حوزه مد و پوشاک کشور را اینگونه توصیف کرد: مد و پوشاک ایران به دلیل هویت فرهنگی قوی، هنر و نساخی غنی، تنوع سبک‌ها، و توانایی در طراحی متفاوت، نسبت به کشورهای منطقه مزیت دارد و در عرصه‌های برندینگ و تولید تخصصی دستاوردهای خوبی داشته است.
سرپرست گروه هنری بزرگ مد و لباس طراحان آینده ساز راجع به تاثیر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر حوزه مد و پوشاک کشور خاطرنشان کرد: تغییرات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، اعتراضات و جنگ‌ها تأثیر زیادی بر مد و پوشاک ایران داشته‌اند. این اتفاقات موجب تغییر در سلیقه‌ها، نوع لباس‌ها، و نحوه نمایش هویت فردی و جمعی شده است. مثلا جنگ و بحران‌های اقتصادی می‌تواند کاهش توان خرید و تمایل به لباس‌های ساده‌تر و کاربردی‌تر را برای مردم به دنبال داشته باشد.
وی درباره تاثیر الهام‌بخشی رخدادهای ملی مینی همچون جنگ بر فعالیت هنرمندان حوزه مد و پوشاک تصریح کرد: در دوران جنگ و بحران‌های ملی، هنرمندان مد و پوشاک می‌توانند با الهام از نمادهای ملی، تاریخی، و مفاهیم مقاومت، لباس‌هایی طراحی کنند که حس هویت، وحدت، و استقامت را تقویت کرده و به نیازهای کاربردی جامعه پاسخ دهد.
صمد کاویانی در سخنان پایانی، اهمیت دریافت مهر اصالت ملی صنایع‌دستی در زمینه فرهنگ‌سازی را بدین شکل توضیح داد: مد و پوشاک با دریافت مهر اصالت ملی، نقش مهمی در فرهنگ‌سازی دارند؛ چون نشان می‌دهد که این لباس‌ها ریشه در هویت و ارزش‌های ایرانی و اقوام هستند. این مهر اعتبار، باعث اعتماد عمومی، ترویج تنوع فرهنگی، و شناخت بهتر اقوام می‌شود. همچنین، با توسعه بازار و تبلیغات ملی و بین‌المللی، پیام اصالت، هنر، وهویت ایرانی قوی‌تر منتقل می‌شود که البته ما به تازگی این نشان ملی و مهر اصالت را دریافت کرده ایم.
