سینماروزان: نوروز که می‌شود زنگ آوای “آمده نوروز در ایران زمین/خاک ما شد رشک فردوس برین…”، بیشتر از بسیاری از قطعات بهاری دیگر در گوشها طنین‌انداز میشود؛ قطعه‌ای که گرچه ابتدا در دهه ۶۰ توسط مرتضی برجسته اجرا شد ولی اجرای چندصدایی آن در دهه هفتاد با حضور مرتضی+ویگن+عارف+ستار+اندی+دلارام+فتانه+لیلا فروهر+کوروس، بود که باعث شد این قطعه حسابی بگیرد و همچنان تر و تازه بماند.

یک دلیل ماندگاری این قطعه، ترانه‌ی هما میرافشار بود که پر است از نمادهای ایرانی و دلیل دوم، همراهی چند نسل از خوانندگان که از قدمای پاپ مثل ویگن و عارف و ستار و فتانه و مرتضی و درکنارش، لیلا فروهر، اندی، کوروس و دلارام را دربرمی‌گیرد.

مرتضی برجسته که برادر کوچکتر علی برجسته-تهیه‌کننده سینمای بعد از انقلاب است- ابتدا در دهه ۶۰ و براساس ترانه ای از خودش، “نوبهار” را با همخوانی گروهی از دوستان و آشنایان خواند که چندان شنیده نشد.

یک دهه بعد و پس از آن که منوچهر بی‌بی‌یان، تلویزیون جام جم را در لس‌آنجلس راه انداخت، این قطعه مجددا و به صورت چندصدایی ضبط شد.

بی‌بی‌یان با تجربیات تولید موسیقی در کمپانیهای آپولون و آرگامان در ایران، دریافته بود که قطعه “نوبهار” برای فراگیری نیاز به اصلاح ترانه و تنظیم حرفه ای دارد.

اینجا بود که هما میرافشار وارد شد و براساس ملودی اولیه مرتضی، ترانه را اصلاح کرد. تنظیم قطعه هم به ارکستر  اف‌ام فیلارمونیک-به مدیریت فرشید مقصود- سپرده شد.

اجرای جدید با ۹ خواننده ضبط و در نوروز ۷۲ منتشر شد و نه تنها در ایران که در کشورهای فارسی زبان مثل افغانستان و تاجیکستان، محبوبیت بالایی پیدا کرد…به طوری که تاجیک‌ها نسخه‌ی خود را از آن ارائه دادند.

هما میرافشار ترانه‌سرای نوبهار درباره آن میگوید: نوبهار را برای همه‌ی ایران سرودم و در مقیاسی کلان‌تر برای تمام فارسی زبانان. دوست داشتم همانند ای ایران گل گلاب، این قطعه هم به ترانه‌ی ملی نوروزی بدل شود و خوشبختانه با حضور خوانندگانی توانا، این اتفاق تا حدود زیادی محقق شد. شخصا به معین ارادت دارم چون در ابتدای شروع به کارم در لس‌آنجلس و در شرایط بغرنج اقتصادی، بی‌منت دوهزار دلار در اختیارم گذاشت و من نیز هرچه ترانه خوب نوشتم در اختیار او گذاشتم؛ از صبحت بخیر عزیزم و همقسم تا حلقه طلایی و صفای اشک و…! دوست داشتم معین هم یکی از خوانندگان حاضر در این قطعه باشد ولی نشد…

اینکه چرا معین در اجرای نوبهار نبود و عارف جایش را گرفت، به دلیل درگیری های شخصی معین و همچنین قراردادش با کمپانی ترانه-وارطان آوانسیان- بوده که مانع همکاری با پارس‌ویدئو-بی‌بی‌یان- شده.

متن ترانه نوبهار را میخوانیم:

آمد از ره فصل زیبای بهار/نوبهاران خنده زد بر سبزه زار

پیک نوروزی رسید از آسمان/از سفر آمد پرستو نغمه خوان

بازشد چشم بنفشه بر بهار/زرد و نیلی در کنار چشمه سار

بخت اگر خواب است بیدارش کنید/عاشقانه باز دیدارش کنید

 

آمده نوروز در ایران زمین!/خاک ما شد رشک فردوس برین

بوی نارنج و ترنج و عطر بید/میتوان از تربت حافظ شنید

باز شد چشم بهاران بر خزر/شد صدف ها خانه در و گوهر

دشت ارژن باز هم بیدار شد/از شقایق دامنش گلنار شد

 

قاصدک گوید که مهمان آمده/بوی نرگس های ایران آمده

خاک من ای قبله گاه عاشقان!/نوبهارانت همیشه جاودان

رودهایت پرخروش و بی قرار/کوه هایت سر بلند و استوار

بند بند ما همه از خاک تو/تارو پود ما ز خاک پاک تو

 

آمده نوروز در ایران زمین/خاک ما شد رشک فردوس برین

بوی نارنج و ترنج و عطر بید/میتوان از تربت حافظ شنید

خون پاک عاشقی در جان ماست/ریشه این عشق در ایران ماست

هموطن نوروز تو پیروز باد/ای وطن هر روز تو نو روز باد

برای تماشاي ویدئو اینجا را ببینید.

هموطن آمد دوباره نوبهار/ شد سراسر خاک ایران لاله زار

چون فلک از باد نوروزی، جهان/باز کرده چرخی از گل ارغوان

آسمان برداشت زیر ابروی عشق/پر شده دنیا ز عطر و بوی عشق

بخت اگر خواب است بیدارش کنید/عاشقانه باز بیدارش کنید

 

نوبهاران خنده زد بر کوهسار/سبزه‌زاران شد کنار چشمه زار

قطره شبنم به برگ گل چکید/شانه زد باد بهاران زلف بید

دامن ایران ز گل سرشار شد/ای عزیزان موقع دیدار شد!

بعد از این هر روز بهتر روز ما/جاودانه تا ابد نوروز ما

 

آمده نوروز در ایران زمین/خاک ما شد رشک فردوس برین

بوی نارنج و ترنج و عطر بید/میتوان از تربت حافظ شنید

خون پاک عاشقی در جان ماست/ریشه این عشق در ایران ماست

هموطن نوروز تو پیروز باد/ای وطن هر روز تو نوروز باد

سینماروزان/حامد مظفری: منوچهر بی‌بی‌یان تهیه‌کننده باسابقه موسیقی و اولین بنیان‌گذار حقوق مولف-مصنف در ایران در ۹۰ سالگی در ایالات متحده مرحوم شد.

منوچهر بی‌بی‌یان در اول آذرماه ۱۳۱۲ خورشیدی در تهران متولد شد و پس از پایان تحصیلات، به روزنامه نگاری روی آورد و در اوایل دهه سی خورشیدی، به همراه برادرش منصور بی‌بی‌یان، کمپانی موسیقی آپولون را در تهران بنیاد گذاشت و در ابتدا آثار خارجی عرضه می‌کرد ولی مدتی بعد به جذب هنرمندان ایرانی پرداخت و آثار هنرمندانی همچون ویگن دردریان، غلامعلی روانبخش، پوران طاقانی، رامش محبی تهرانی، داریوش اقبالی، فرید زلاند، سوسن طاهرخانی، نعمت آغاسی و… را عرضه کرد.

دلیل انتخاب عنوان #آپولون توسط بی‌بی‌یان، معادل یونانی آن بود که میشد: الهه موسیقی در یونان باستان!

کمپانی آپولون با ارائه قانون حق مصنف و مولف و با پافشاری به تصویب آن حقوق هنرمندان را تضمین کرد که در نتیجه آن از کپی بی رویه آثار هنرمندان توسط افراد غیرمجاز جلوگیری شد. در زمستان ۱۳۳۵ که آپولون تاسیس شد در ایران فقط قانون ثبت علائم تجاری جاری بود که در سال ۱۳۰۴ به تصویب رسیده بود و تازه سیزده سال بعد در سال ۱۳۴۸، قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان به تصویب رسید ولی بی‌بی‌یان از همان ابتدای استارت آپولون کوشید مساله حقوق هنرمندان را در بازنشرهای مختلف آثار، لحاظ کند.

کمپانی آپولون محصولات خود را با مارک‌های مختلفی عرضه می‌کرد و ازجمله: فاین موزیک، بهنواز، هارمونی، آرمون، آوای شهر، آرگامان و جهان موزیک.

منوچهر بی‌بی‌یان بعد از انقلاب و با تعطیلی یک دهه ای موسیقی پاپ در کشور،  ایران را ترک گفت و در لس آنجلس مقیم شد ، و شرکت پارس ویدئو را برای عرضه آثار موسیقایی خارج از ایران تأسیس کرد و مدتی بعد نیز شبکه تلویزیونی جام‌جم را تأسیس کرد؛ شبکه ای که قبل از فراگیر شدن ماهواره، در داخل ایران به واسطه عرضه شوهای موسیقی جام‌جم بر روی نوارهای وی‌اچ‌اس، شناخته می‌شد. کلیپ #نوبهار با شعری از هما میرافشار و همخوانی ویگن دردریان، مرتضی برجسته، حسن ستار، اندی مددیان، مرتضی برجسته، لیلا فروهر، کوروس شاه میری، فتانه ملک زاده و.‌‌..، از جمله آثار پاپیولار تلویزیون جام‌جم بوده است…

منوچهر بی‌بی‌یان همچون پرویز یشایایی تهیه‌کننده سینما از هنرمندان کلیمی ایران بوده است. کوروش بی‌بی‌یان فرزند منوچهر بی‌بی‌یان نیز در بخشی از فعالیت‌های هنری پدر، کنارش بود.

بی‌بی‌یان در کنار فعالیت در لس‌آنجلس اغلب انتقادات خود را به برخی شبکه‌های فارسی زبان لس‌آنجلسی هم داشت و آنها را با طعنه #شبکه‌های_احوالپرسی می‌نواخت که تولید چندانی ندارند و بیشتر حاضری‌خور محتواهای آماده هستند؛ برخلاف خودش که حتی برای یک ویدیوی دوساعته هم سعی می‌کرد چند ساعت تولید و سپس ویرایش و حذف زوائد داشته باشد و در عین حال سعی می‌کرد با جذب تبلیغات و دریافت آگهی، دخل و خرج کند.